Oyun Geliştirme Şirketi Seçimi: Referans, Sahiplik ve 12 Kritik Soru
Oyun geliştirme şirketi nasıl seçilir? Oynanabilir referans testi, sanat ekibi, kaynak kod ve varlık sahipliği, sözleşme, ödeme takvimi ve 12 soruluk kontrol tablosu.
Kısa cevap: Oyun geliştirme şirketi seçerken üç şeyi kanıtla isteyin: indirip oynayabileceğiniz yayınlanmış bir oyun, sanatı gerçekte kimin ürettiği ve kaynak kod ile sanat dosyalarının yazılı olarak size devri. Sunum videosu, görsel dosyası ya da "şu kadar oyun yaptık" cümlesi kanıt değildir. Bu üçü net değilse en ucuz teklif de pahalıya gelir. Aşağıda 15 dakikalık referans testi, teslim listesi, örnek ödeme takvimi ve 12 soruluk tablo var.
Mobil uygulama firması seçimi için genel kriterleri ayrı bir yazıda anlattık. Bu yazı oyuna özgü olan kısma odaklanıyor: oynanabilir referans, sanat, varlık lisansları ve oyun sözleşmesindeki tuzaklar.
Oynanabilir referans isteyin: 15 dakikalık test
Oyunda portföy görseli neredeyse hiçbir şey söylemez. Güzel bir ekran görüntüsü, iyi bir sanatçıyı gösterir; oyunun akıcı, dengeli ve oynanır olduğunu göstermez. Firmadan mağaza bağlantısı isteyin ve oyunu kendi telefonunuza kurun. Mümkünse orta seviye, birkaç yıllık bir telefon da deneyin, çünkü oyuncularınızın hepsi yeni model kullanmıyor.
| Süre | Ne yapın | Neye bakın |
|---|---|---|
| 0-2. dakika | Oyunu açın, yardım istemeyin | Yükleme süresi, ilk ekran, öğretici anlaşılıyor mu |
| 2-7. dakika | Normal oynayın | Takılma, ısınma, dokunma gecikmesi, kaybolan ses |
| 7-10. dakika | Reklam ya da mağaza ekranını açın | Teklif anlaşılır mı, reklam dürüstçe sunuluyor mu |
| 10-13. dakika | Uygulamadan çıkın, geri dönün, interneti kapatın | Kayıt korunuyor mu, hata mesajı anlamlı mı |
| 13-15. dakika | Mağaza sayfasına bakın | Son güncelleme tarihi, yorumlar, firmanın cevapları |
Son güncelleme tarihi çok şey anlatır. Yıllardır güncellenmeyen bir oyun, teslim edilip bırakılmış olabilir. Sonra iki soru daha sorun: "Bu oyunda sizin ekibiniz tam olarak hangi işi yaptı?" ve "Yayıncı kimdi, oyunun şu anki sahibi kim?" Mağazadaki geliştirici adı firmanın adı değilse sorun değil, ama açıklaması olmalı. Mümkünse o işin müşterisiyle kısa bir görüşme isteyin.
Kişisel kredilere de dikkat edin. "Ekibimizde X oyununda çalışmış biri var" ile "bu oyunu biz yaptık" aynı şey değildir. Ayrıca o kişi sizin projenizde çalışacak mı, yazılı olarak öğrenin.
Sanat kimde?
Bütçenin ciddi kısmı sanata gider, ama teklifte çoğu zaman tek satırdır. Dört olasılık var, her birinin sorusu farklı:
- İç ekip: Bu en net durum. İsimleri, örnek işleri ve projeye ayıracakları süreyi sorun.
- Taşeron ya da serbest çalışan: Yasak değil, yaygın da olabilir. Asıl soru hakların zincirini kimin kurduğu: sanatçı firmaya, firma size devrediyor mu? Zincirde kopukluk sizin sorununuz olur.
- Hazır varlık mağazası: Hızlı ve ucuzdur, ama aynı görseli başka oyunlarda da görebilirsiniz ve sahibi siz olmazsınız.
- Üretken yapay zekâ: Kullanılıp kullanılmadığını, hangi araçla ve hangi kullanım koşuluyla üretildiğini yazılı sorun. Ana karakteriniz bu yolla çıktıysa marka olarak ne kadar korunabileceğini avukatınıza danışın.
Pratik test: oyununuz için tek bir karakter ve bir ekran taslağı isteyin, ücreti neyse ödeyin. Hem tarzı görürsünüz hem de çalışma biçimini.
Hazır varlıkların görünmeyen lisansı
Firma "kaynak kodu da varlıkları da size veriyoruz" dese bile, satın alınmış varlıklar tam olarak öyle çalışmaz. Örnek olarak Unity Asset Store sözleşmesi (son güncelleme 4 Aralık 2024) varlıkların "satılmadığını, lisanslandığını", standart lisansın devredilemez olduğunu ve varlığın ürünün önemli bir kısmını oluşturmaması gerektiğini yazıyor. Aynı sözleşmeye göre projede çalışan yüklenicinin de kendi lisansı olmalı.
Pratik sonucu şu: lisans firmanın hesabındaysa, oyununuz bittiğinde o varlığın geleceği belirsizleşebilir. Teslimden önce şu listeyi isteyin: projedeki her üçüncü taraf varlığı ve eklenti, nereden alındığı, kimin adına lisanslı ve yeni ekibin kullanması için ne gerektiği. Hukuki yorumu avukatınıza bırakın, ama listeyi firmadan mutlaka alın.
Kaynak kod ve varlık sahipliği
Kuralı yazıya dökmek gerekir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 52. maddesi, mali haklara dair sözleşmelerin yazılı olmasını ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşuyor. Yani "bütün haklar sizindir" gibi genel bir cümleye güvenmeyin; çoğaltma, yayma, işleme gibi haklar ve kod, görsel, ses gibi konular ayrı yazılsın. Bu bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir; sözleşmeyi avukatınıza okutun.
"Kaynak kod teslim edilecek" cümlesi de tek başına eksiktir. Sözleşmeye eklenecek teslim listesi:
- Kod deposu ve tüm geçmişi, yalnız son hâli değil
- Motor proje dosyaları ve hangi motor sürümüyle açıldığı
- Kaynak sanat dosyaları: düzenlenebilir çizim, 3D ve animasyon dosyaları
- Kaynak ses dosyaları ve müzik lisans belgeleri
- Sunucu kodu, veritabanı şeması, kurulum belgeleri
- Derleme adımları: yeni bir ekibin sürümü sıfırdan üretebilmesi için
- Android imzalama anahtarı, sertifikalar ve parolaların devri
- Reklam, analitik ve ödeme panellerinin sahiplik devri
- Oyun içi ekonomi tabloları ve denge ayarları
Listeyi sınamak için firmaya şu soruyu sorun: "Yarın başka bir ekip bu paketle sürüm çıkarabilir mi?" Teslimden önce bunu deneyecek bir kabul adımı koyun.
Mağaza hesabı: en baştan sizin adınıza
Oyunu firmanın hesabından yayınlamak ilk başta kolay görünür. Sonradan taşımak ise oyunlarda ek sürprizler çıkarır. Apple'ın uygulama devri kurallarına göre Game Center grubundaki oyunlar devir sırasında gruptan çıkarılıyor ve eşleştirme yapılandırması oyunla birlikte taşınmıyor; otomatik yenilenen aboneliklerde de ek adımlar gerekiyor (Kasım 2026'da okundu). Hesabı baştan kendi şirketiniz adına açın, firmaya yetki verin. Apple yıllık 99 USD, Google Play tek seferlik 25 USD olduğu için bu kararın maliyeti küçük, faydası büyük.
Sözleşme: oyuna özgü maddeler
- Prototipten sonra çıkış hakkı: Prototip eğlenceli çıkmazsa cezasız durabilmelisiniz.
- Kabul kriteri: "Çalışır durumda" belirsizdir. Cihaz listesi, kabul edilen hata seviyesi ve oynanabilir kapsam yazılı olsun.
- Varlık sayısı: Karakter, ortam, animasyon ve bölüm adetleri rakamla yazılsın.
- Kilit kişiler: Referansta adı geçen kişi projeden ayrılırsa ne olacağı belli olsun.
- Canlı operasyon: Yayın sonrası kapsam, yanıt süresi, aylık bedel ve fesih koşulu.
- Gelir paylaşımı: Teklifte varsa hangi gelir üzerinden, hangi kesintiler sonrası, ne kadar süreyle ve raporlama nasıl yapılacak.
- Fesihte devir: Sözleşme yarıda biterse ödenmiş işin dosyaları ne zaman teslim edilecek.
- Motor lisansı: Kimin adına, kim ödeyecek, firma ayrılınca ne olacak. Örneğin Unity'nin koşulları hizmet sağlayıcılar için müşterinin finansal durumunu da hesaba katıyor; bu maddeyi firmaya sorun.
Ödeme planı da bir güvenlik aracıdır. Aşağıdaki oranlar örnektir, sabit bir kural değildir; kendi işinize göre pazarlık edin:
| Adım | Tetikleyici | Örnek oran |
|---|---|---|
| İmza | Sözleşme ve tasarım dokümanı başlangıcı | %10 |
| Prototip | Oynanabilir sürüm kabulü | %15 |
| Dikey dilim | Son kaliteye yakın bölüm kabulü | %20 |
| Üretim | İçerik tamam sürümü | %25 |
| Soft launch | Mağazada sınırlı yayın | %20 |
| Son teslim | Geniş yayın ve teslim listesinin doğrulanması | %10 |
Son ödemeyi teslim listesine bağlamak, dosya teslimini takvimde gerçek bir adım hâline getirir.
12 soruluk kontrol tablosu
| Soru | İyi işaret | Kırmızı bayrak |
|---|---|---|
| Hangi oyunu indirip oynayabilirim? | Mağaza bağlantısı | Yalnız video ya da gizlilik bahanesi |
| O oyunda rolünüz neydi? | Net iş listesi | "Her şeyi biz yaptık", detay yok |
| Projemde kimler çalışacak? | İsim ve süre | "Ekibimiz ilgilenir" |
| Sanatı kim üretecek? | Örnek ve hak zinciri | Cevap belirsiz |
| Prototip ayrı bir adım mı? | Ayrı teslim ve çıkış hakkı | Tek fiyat, tek teslim |
| Hangi motoru neden seçtiniz? | Kapsama dayalı gerekçe | "Biz hep bunu kullanıyoruz" |
| En düşük hedef cihaz ne? | Model adıyla liste | "Tüm telefonlarda çalışır" |
| Mağaza hesabı kimin adına? | Sizin | "Bizim hesaptan çıkarız, kolay" |
| Kaynak dosyaları teslim ediliyor mu? | Liste sözleşmeye ekli | "Gerekirse veririz" |
| Hazır varlık kullanacak mısınız? | Lisans listesi | "O kadar da önemli değil" |
| Yayın sonrası ne oluyor? | Ayrı kapsam ve fiyat | Konu teklifte yok |
| Bu oyun ne kadar gelir getirir? | Varsayımlarla senaryo | Sonuç vaadi |
Son satıra özellikle dikkat edin. Bir firmanın oyununuzun başarısını garanti etmesi mümkün değildir. Bu sözü duyarsanız diğer cevapları da yeniden okuyun.
Gelir paylaşımlı teklif gelirse
"Sizden az para alalım, gelirden pay alalım" teklifi cazip görünebilir. Geliştirme bedelini düşürür ama bazı soruları büyütür. İmzalamadan önce şunları yazılı netleştirin:
- Taban ne? Brüt gelir mi, mağaza komisyonu sonrası mı, reklam harcaması sonrası mı? Aradaki fark çok büyüktür.
- Süre ne kadar? Payın bir tavanı ya da bitiş tarihi olmalı. Süresiz pay, oyunu sonradan satmak istediğinizde masaya gelir.
- Fikrî haklar kimde? Pay almak, oyunun sahibi olmak anlamına gelmemeli. Bunu ayrı bir maddeyle yazın.
- Kullanıcı edinme parasını kim veriyor? Oyuncu getirmeden gelir oluşmaz. Bu kalem belirsizse iki taraf da birbirini bekler.
- Bakım kimde? Firmanın payı azaldığında güncellemeler yavaşlarsa ne olacağı belli olsun.
- Denetim: Karşı taraf payı doğrulamak için hangi raporu görecek, siz neleri açacaksınız?
Teklifleri karşılaştırma: örnek puan kartı
İki ya da üç teklifiniz varsa fiyatı son sıraya alın. Aşağıdaki ağırlıklar ve firmalar örnektir; kendi önceliğinize göre değiştirin. Her kriteri 1-5 arası puanlayın, ağırlıkla çarpın.
| Kriter | Ağırlık | Firma A puanı | Firma B puanı |
|---|---|---|---|
| Oynanabilir referans | 30 | 2 | 5 |
| Sanat kalitesi ve hak zinciri | 20 | 3 | 4 |
| Sahiplik ve teslim listesi | 20 | 2 | 4 |
| Prototip ve ara teslim süreci | 15 | 3 | 4 |
| Fiyat | 15 | 5 | 2 |
| Toplam (500 üzerinden) | 280 | 400 |
Bu örnekte A en ucuz teklif, ama B açık farkla önde. Bir kriterde 1 alan firmayı toplam puanı yüksek olsa bile dikkatle düşünün: kaynak dosyaları vermeyen bir ekibi güzel sanat kurtarmaz. Puanları tek başına değil, ekipteki iki kişiyle ayrı ayrı verip sonra karşılaştırırsanız kendi önyargınızı da görürsünüz.
Bu tabloda biz neredeyiz?
Bu tabloyu kendimize de uyguluyoruz: portföyümüzde henüz yayınlanmış oyun yok, oynanabilir referans sorusunda puan alamayız. Oyununuzun merkezinde özgün bir mekanik ya da gerçek zamanlı çok oyunculu yapı varsa bunu ilk görüşmede açıkça konuşalım; karşılaştırma için oyun referansı olan bir ekiple de görüşmeniz doğaldır. Bizim gösterebileceğimiz şey mağaza yayını, uygulama içi satın alma, abonelik, reklam entegrasyonu ve canlı servis tarafı: QRistro abonelikli çalışıyor, Spark'ta token ekonomisi var, Acsan Gelsin gerçek zamanlı eşleştirme yapıyor; bu, kurye eşleştirmesidir, oyun sunucusu değil. Oyun kapsamınızı ilk görüşmede netleştirir, bu deneyimin ne kadarının işinize yaradığını size söyleriz.
Elinizdeki teklifi bu tabloyla birlikte gözden geçirmek isterseniz mobil uygulama geliştirme sayfamızdan bize yazın.